آکوستیک نوروم (neurinoma) یا آکوستیک نوروما (acoustic neuroma) یکی از انواع بیماری های غیر سرطانی گوش نام دارد. این بیماری نام های دیگری نیز دارد که عبارتند از شوانوم وستیبولار یا تومور سلول شوان. وقتی این تومور را با پسوند oma بخوانیم یک توده خوش خیم است که تومور آکوستیک نوروم نیز از این نوع می باشد. قسمتی از اعصاب خروجی گوش داخلی ، عصب وستیبولار است که از گوش تا مغز امتداد یافته و در جهت حفظ تعادل سیگنال های مربوط این ناحیه را هدایت می کند. بنابراین تومور آکوستیک نوروما در هر قسمتی از این مسیر می تواند یافت شود. عموما این تومور به آهستگی رشد می کند اما اگر رشد آن در موارد بسیار کمیاب به سرعت باشد علائمی خطرناک و جدی را به همراه خواهد داشت. دکتر زهرا عباسی یکی از بهترین جراحان گوش تهران ، قصد دارند در این مطلب به توضیح این مشکل و راه های درمان آن بپردازند و بیماران خود را از استرس های ناشی از آن حفظ کند.
علائم نوروم آکوستیک چیست ؟
در اکثر موارد این تومور خوش خیم علائم قابل توجهی ندارد و ممکن است چندین سال به طول بینجامد تا علائم آن به طور کلی نمایان شود. نشانه های این تومور ناشی از فشار به روی رشته های تعادلی و شنوایی می باشد. از این رو مواردی که به ذکر آن می پردازیم بسیار شایع می باشند :
- احساس عدم تعادل
- احساس وزوز یا زنگ زدن سمت بالای گوش
- احساس سرگیجه و یا منگی در بیماران
- بی حسی ، ناتوانی و فلج عضلات صورت
جهت دریافت مشاوره از دکتر زهرا عباسی ، فرم زیر را پر کنید.
"*" زمینه های مورد نیاز را نشان می دهد
بهترین زمان مراجعه به دکتر برای درمان آکوستیک نوروما
در صورتی که مریض در یک طرف گوش احساس وزوز و یا صدای زنگ می کند ، و در طرف دیگر قدرت شنوایی آن کاهش یافته است ، بهتر است فرد به جراح مراجعه کند. اگر آکوستیک نوروما به صورت زودهنگام تشخیص داده شود تومورهنوز رشد زیادی نداشته است. اما هنگامی که شخص با وجود این علائم ، دیر به بهترین جراح و دکتر گوش مراجعه کند ممکن است تومورش بزرگ شود و علائم خطرناک و جدی تری را به ساختارهای حیاتی مغز وارد کند. از جمله نمونه های این علائم خطرآفرین و جدی ، تجمع مایع مغزی نخاعی موجود در مغز و فقدان حس شنوایی با عواقب تهدیدکننده حیات می باشد.
علل ایجاد آکوستیک نوروما چیست؟
یکی از علل اصلی بروز تومور عصب شنوایی ، وجود اختلالی در عملکرد ژن موجود در کروموزم 22 می باشد. در حالت طبیعی این ژن سبب تولید پروتئینی خاص می شود. این پروتئین باعث جلوگیری از تکثیر و رشد بالای سلول شوان می شود و تا زمانی که این ژن به طور صحیح کار می کند ، این تومور ایجاد نمی شود. هنوز اطلاعات کاملی در به وجود آمدن اختلال در عملکرد آکوستیک نوروما وجو ندارد. در موارد بسیار نادری یک اختلال مادرزادی کمیاب به نام نوروفیبروماتوز نوع دووجود دارد که این ژن به شکل معیوب به ارث می رسد. اگر در عملکرد این ژن اختلالی ایجاد شود در دو طرف سر ، پوشش شوان رشد بیش از حدی روی اعصاب وستیبولار می گذارد. در این اشخاص احتمال ایجاد تومور عصب شنوایی در دو طرف بسیار بالا است.
عوامل خطر آفرین تومور خوش خیم عصب شنوایی
هر عاملی که سبب افزایش بروز آکوستیک نوروما می شود از عوامل ابتلا به این توده محسوب می شود.
تاکنون تنها عامل این عارضه ، نوروفیبروماتوز نوع 2 است. در صورتی که یکی از والدین به این بیماری ارثی مبتلا باشد ، بروز آکوستیک نوروم نیز در او بیشتر می باشد. البته باید گفت تنها 5 درصد از اشخاصی که تومور عصب شنوایی دارند به نوروفیبروماتوز نوع دو مبتلا می باشند. افرادی که به این عارضه ژنتیکی دچار می باشند در اکثر موارد به آکوستیک نوروما دو طرفه نیز دچار هستند. نوروفیبروماتوز نوع دو بیماری ارثی غالبی می باشد که عامل بروز آن نیز یک ژن غالب می باشد. در صورتی که حتی یکی از والدین به آن مبتلا باشند ممکن است فرزندان دیگر نیز به این بیماری ژنتیکی مبتلا شوند. شایان ذکر است که اگر تنها یکی از والدین به این عارضه دچار شوند ، ابتلای فرزندان به آن 50 درصد می باشد.
عواملی که تومور نوروم آکوستیک را تشدید می کند!!
تومور آکوستیک نوروما علائمی متغیر دارد که شدت آن به علائم متعددی بستگی دارد. از مهم ترین علائم تشدید کننده این عارضه موارد زیر می باشند :
- بزرگ بودن اندازه تومور
- حساس بودن به محل استقرار تومور
- ایجاد تغییرات منفی در سلامت و شرایط عمومی فرد
با توجه به اینکه این تومور غیرسرطانی است رشدی کند و آرام دارد. این امر نیز سبب می شود که علائم و نشانه های این تومور در گذر زمان کم و زیاد شود. حتی در برخی مواقع علائم این توده یک روز تا فردای آن تغییر می کند.
اکثر مبتلایان به آکوستیک نوروما نشانه های مربوط به کم شنوایی یک طرفه را تجربه می کنند. در اکثر موارد ، کم شنوایی به تدریج اتفاق می افتد به طوری که در بعضی مواقع شدت آن زیاد است و در روزهای دیگر کمتر می شود. سرگیجه در این افراد به صورت حمله ای و ناگهانی شخص را گرفتار می کند. اگر این توده درمان نشود مدت و تعداد حمله های سرگیجه زیاد می شود. سردرد نیز یکی دیگر از مواردی است که در دفعات مختلف به وجود می آید و کمتر و بیشتر می شود.
راه تشخیص نوروم آکوستیک در تهران
قدم نخست برای تشخیص آکوستیک نوروما مراجعه به پزشک و معاینه دقیق گوش توسط ایشان می باشد. البته تشخیص آن در مراحل اولیه دشوار بوده که علائم آن بسیار خفیف می باشد. با بزرگ شدن تومور و پیشرفت بیماری ، بیمار نیز با علائمی واضح تر به دکتر مراجعه می کند. علائم ابتدایی مانند کاهش شنوایی گوش در یک طرف است که در بیماری های بسیاری مشاهده می شود و تشخیص این توده را دشوارتر می کند.
در کل می توان گفت بهترین دکتر آکوستیک نوروما در تهران بعد از اینکه شرح حال بیمار را شنید ، به طور دقیق گوش بیمار را معاینه می کند و تست های شنوایی سنجی ، ام آر آی یا سی تی اسکن را برای بیمار تجویز می کند :
- شنوایی سنجی :
در اکثر موارد این تست توسط یک کارشناس شنوایی با گذاردن یک هدفون روی گوش بیمار و ایجاد صداهایی با فرکانس و قدرت مشخص به شکل جداگانه برای هر گوش انجام می دهد. شخص نیز در این مواقع می بایست با شنیدن هر صدایی ، یک دکمه خاص را فشار دهد. سپس کلمات و یا همان صداها برای بار دوم با همان فرکانس قبلی ولی با شدت کمتر ارسال می شود. هر جایی که فرد صدا را نشنود توسط این کارشناس مشخص می شود. در این تست میزان شنوایی گفتارها و صداها برای هر مریض به طور دقیق برنامه ریزی می شود.
- ام آر آی (MRI) :
بهترین نوع تصویربرداری پزشکی که به طور معمول توسط پزشک تجویز می شود ام آر آی می باشد. امکان دیدن تومور آکوستیک نوروما در اندازه های کوچک بین یک یا دو میلی متر میسر می باشد. ام آر آی با ماده حاجب را ام آر آی رنگی نیز می گویند. اگر تومور وجود داشته باشد ، در این صورت ماده حاجب بیشتر از بافت های سالم بدن جذب می شود. در این صورت حدود تومور و اندازه آن نسبت به بافت سالم مغز و گوش فرد قابل افتراق می باشد.
- سی تی اسکن :
در صورت دسترسی نداشتن به ام آر آی ، سی تی اسکن گزینه مناسبی برای جایگزینی می باشد. البته باید گفت که سی تی اسکن دقت بالای ام آر آی را در یافتن تومورهای ریز آکوستیک نوروم ندارد.
جهت دریافت مشاوره از دکتر زهرا عباسی ، فرم زیر را پر کنید.
"*" زمینه های مورد نیاز را نشان می دهد
سوالات متداول آکوستیک نوروما
در ادامه پاسخ برخی از رایج ترین سوالات مربوط به آکوستیک نوروما را پاسخ داده ایم.
- آکوستیک نوروما چیست؟
آکوستیک نوروما یک تومور خوش خیم و غیرسرطانی است که از سلول های شوان در عصب دهلیزی (تعادل و شنوایی) رشد می کند. این عصب از گوش داخلی به مغز می رود.
- علائم شایع آکوستیک نوروما چیست؟
- کاهش شنوایی در یک گوش (تدریجی یا ناگهانی)
- صدای زنگ در گوش (تینیتوس)
- احساس عدم تعادل یا سرگیجه
- احساس پری یا فشار در گوش
- در مراحل پیشرفته: بی حسی صورت یا ضعف عضلات صورت
- علت ایجاد آکوستیک نوروما چیست؟
در بیشتر موارد علت مشخصی ندارد، اما در برخی افراد می تواند به علت بیماری ژنتیکی به نام نوروفیبروماتوز نوع 2 (NF2) ایجاد شود. همچنین عوامل محیطی یا سابقه پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن در کودکی می توانند ریسک را افزایش دهند (ولی شواهد قطعی ندارند).
- آکوستیک نوروما چگونه تشخیص داده می شود؟
با انجام تست های شنوایی سنجی(تست شنوایی) و با MRI برای مشاهده دقیق تومور عصبی
- آیا آکوستیک نوروما خطرناک است؟
اگرچه توموری خوش خیم است، اما چون در نزدیکی مغز رشد می کند، می تواند در صورت عدم درمان باعث مشکلات جدی مانند فشار به ساقه مغز، افزایش فشار داخل جمجمه، مشکلات تعادلی و شنوایی دائمی شود.
- راه درمان نوروم آکوستیک چیست ؟
بسته به اندازه تومور و وضعیت بیمار درمان از طریق نظارت و پیگیری منظم، جراحی برداشت تومور و رادیو جراحی (مانند گامانایف) برای تومورهای کوچک یا در سنین بالا امکان پذیر است.
- آیا تومور رشد می کند؟
در برخی بیماران تومور بسیار آهسته یا اصلاً رشد نمی کند؛ در دیگران ممکن است به مرور بزرگ تر شود. پیگیری با MRI اهمیت ویژه دارد.
- آیا درمان باعث بازگشت شنوایی می شود؟
در بیشتر موارد، شنوایی کاهش یافته باز نمی گردد، اما درمان می تواند از بدتر شدن آن جلوگیری کند یا عوارض دیگر را کاهش دهد.
- چه تخصص هایی در درمان آکوستیک نوروما دخیل هستند؟
- متخصص گوش و حلق و بینی (ENT)
- نوروسرجن (جراح مغز و اعصاب)
- نورولوژیست
- رادیوانکولوژیست (برای رادیوتراپی)
